5. Sınıf Yazılı Çözümü

Konu Özetli Etkinlik Kitabı ÜNİTE SOSYAL BİLGİLER YAŞAYAN DEMOKRASİMİZ 115 04 Temel İnsan Hakları Nedir? Temel insan hakları, tüm insanların sadece “insan” oldukları için sahip oldukları haklardır. Bu haklar doğuştandır, evrenseldir ve hiçbir koşulda ihlal edil- memelidir. Temel haklara örnekler: • Yaşama hakkı • Eğitim hakkı • Sağlık hakkı • İfade özgürlüğü • Kişi güvenliği • Özel yaşamın gizliliği Yaşama Hakkı Anayasa: Madde 17 Her insan doğuştan yaşam hakkına sahiptir. Kimsenin hayatı haksız yere elinden alınamaz. Eğitim Hakkı Anayasa: Madde 42 Herkes eğitim ve öğrenim hakkına sahiptir. Devlet, ilköğretimi zorunlu ve parasız yapar. Sağlık Hakkı Anayasa: Madde 56 Herkes sağlıklı bir hayat sürme hakkına sahiptir. Devlet, sağlık hizmetlerini planlamak ve vatandaşların sağlığını korumakla yükümlüdür. İfade Özgürlüğü Anayasa: Madde 26 Herkes düşünce ve görüşlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla özgürce ifade edebilir. Kişi Güvenliği Hakkı Anayasa: Madde 19 Kimse keyfi olarak tutuklanamaz, özgürlüğünden yoksun bırakı- lamaz. İnsanların güvenliği anayasa tarafından korunur. Özel Yaşamın Gizliliği Anayasa: Madde 20–22 Herkesin özel hayatı ve aile hayatı gizlidir. Kimsenin izinsiz olarak evine girilemez, mektupları ve telefon konuşmaları dinlenemez. Sorumluluk Nedir? Sorumluluk, yaptığımız veya yapmamız gereken davranışların sonucunu üstlenmektir. Haklarımız kadar sorumluluklarımız da vardır. Örnek sorumluluklar: • Okula zamanında gitmek • Kurallara uymak • Başkalarının hakkına saygı duymak • Eşyaları dikkatli kullanmak • Yardıma ihtiyacı olanlara destek olmak Hak – Sorumluluk İlişkisi Haklarımız olduğu kadar, başkalarının haklarına da saygı duy- mak zorundayız. Haklarımızı kullanırken toplum düzenini bozarsak, bu sorumlu- luk ihlalidir. Örnek: “İfade özgürlüğüm var” diyerek başkalarına hakaret etmek doğru bir hak kullanımı değildir. ADIM 13 - Temel İnsan Hak ve Sorumluluklarının Önemi