6. Sınıf Konu Özeti Etkinlik

Konu Özetli Etkinlik Kitabı ÜNİTE FEN BİLİMLERİ CANLILARDA SİSTEMLER 101 03 ADIM 05 - Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Eşeyli ve Eşeysiz Üreme ■ Üreme, canlıların nesillerini devam ettirebilmesini sağlayan önemli bir yaşam olaydır. Canlılar iki şekilde ürer. Eşeysiz Üreme ■ Tek bir canlı ile gerçekleşir. ■ Dişi ya da erkek üreme hücresi gerekmez. ■ Yeni canlı, ana canlının genetik olarak aynısıdır. ■ Genetik çeşitlilik görülmez. ■ Genellikle basit yapılı canlılarda (bakteri, mantar, bazı bitkiler) gö- rülür. ■ Örnekler: Bölünerek üreme (bakteri), tomurcuklanma (hidra), vejetatif üreme (patates, çilek), rejenerasyon ile üreme (planarya) Eşeyli Üreme ■ Dişi ve erkek iki canlı gereklidir. ■ Yumurta ve sperm gibi üreme hücreleri birleşir. ■ Oluşan canlı anne ve babadan genetik özellikler alır. ■ Genetik çeşitlilik sağlanır. ■ Hayvanlar ve çiçekli bitkilerde yaygındır. ■ Örnekler İnsanlar, köpekler, kuşlar, çiçekli bitkiler (gül, elma) Eşeysiz Üreme Çeşitleri ■ Eşeysiz üreme, bir canlının tek başına ve üreme hücresi oluşturmadan kendisine genetik olarak tamamen benzer bireyler oluşturması- dır. Bitkilerde ve bazı hayvanlarda görülür. 1. Vejetatif Üreme: ■ Bitkilerin yaprak, gövde veya kök gibi yapılarından yeni birey- ler oluşmasıdır. ■ Örnekler: Patates, Soğan, Çilek, Afrika menekşesi 3. Tomurcuklanma ile Üreme: ■ Ana canlıdan tomurcuk şeklinde yeni birey oluşur. ■ Örnekler: Hidra (hayvan), Maya mantarı 2. Bölünme ile Üreme: ■ Tek hücreli canlılar ikiye bölünerek çoğalır. ■ Örnekler: Bakteri, Amip, Paramesyum 4. Rejenerasyon ile Üreme: ■ Canlının kopan parçasından yeni bir birey oluşur. ■ Not: (Her rejenerasyon üreme değildir. Örn: Kertenkele kuyruğu) ■ Örnekler: Deniz yıldızı, Planarya Bitkilerde Üreme, Büyüme ve Gelişme ■ Bir çiçek, bitkilerde eşeyli üremenin gerçekleştiği organdır. Dişicik tepesi Dişicik borusu Yumurtalık Çanak yaprak Çiçek sapı Sapçık Taç yaprak Başçık Erkek organ Dişi organ Kısım Görevi Erkek organ Polen üretir. Başçık ve sapçık olmak üzere iki kısımdan oluşur. Dişi organ Yumurtalıkta yumurta hücresi üretir, döllenme burada gerçekleşir. Taç yaprak Renkli ve kokuludur, böcekleri kendine çekmeye yarar. Çanak yaprak Çiçeği dış etkenlerden korur.